نمای کلی وخلاصه شده مراحل مختلف اجراء و پیاده سازی سیستم مدیریت بحران درمراکز درمانی را می توان به ترتیب ذیل بیان نمود:

1- اجرای برنامه پیشگیری: دراولین گام از پیاده سازی سیستم ، لازم است کلیه قسمتهای مرکز درمانی ازنظر ایمنی سازه ای وغیرسازه ای ( تجهیزات ، تأسیسات ، گازها و مواد خطرناک ،‌پرسنل و ... ) با درنظر گرفتن کلیه خطرات محتمل الوقوع توسط تیمهای کارشناسی مورد بررسی قرارگرفته و ایمنی مرکز تا حدامکان تأمین گردد. اگرچه این امر بسیار زمان بر ، گسترده و هزینه براست ، اما درصورت اجرای کامل و صحیح می تواند تا حد بسیار زیادی از عوارض ناشی از حوادث غیرمترقبه بکاهد. نمونه چک لیستهای بررسی ایمنی مراکز درمانی از دیدگاه بهداشت حرفه ای ، در ادامه ارائه میگردد.

2- سازماندهی پرسنل مرکز درمانی درنمودارهای تشکیلاتی: گام دوم درپیاده سازی سیستم مدیریت بحران درمراکز درمانی ، سازماندهی پرسنل شاغل درمرکز درمانی درنمودار های تشکیلاتی ازقبل تهیه شده است. البته باید توجه شود که پرسنل حتی الامکان درجایگاهی سازماندهی شوند که بیشترین توانایی را درآن حوزه دارا بوده و ترجیحا با شرح وظایف آنان درحالت عادی ، کمترین تفاوت را داشته باشد. نمونه نمودار های تشکیلاتی سیستم مدیریت بحران برای استفاده در سطوح مختلف مراکز درمانی ، شامل بیمارستانهای جنرال ،‌بیمارستانهای کوچک و / یا تک تخصصی ، دی کلینیکها ، پلی کلینیکها ، درمانگاهها و ستادهای مرکزی بحران ، درادامه ارائه میگردد. نکته مهم دراین مرحله آنست که اجرای این مرحله بهتراست همزمان با اجرای مرحله اول برنامه آغاز گردد.

3- سازماندهی نفرات جانشین و تیمهای مختلف نمودارهای تشکیلاتی : دراین مرحله نفرات جانشین برای مسئوولین بخشها وواحدهای مختلف نمودار های تشکیلاتی ، با تهیه جداول خاصی سازماندهی میگردند. در این جداول الزاماً باید کلیه پرسنل شاغل درمرکز درمانی ، باتوجه به نوع توانمندیهایشان ، بعنوان جانشین اول و دوم و یا عضو تیمهای مختلف نمودارتشکیلاتی سازماندهی گردند. نمونه جداول مشخصات اعضای سیستم مدیریت بحران یک بیمارستان جنرال ، در ادامه ارائه میگردد.

4- ابلاغ شرح وظایف جایگاههای مختلف نمودار تشکیلاتی : گام بعدی پیاده سازی سیستم مدیریت بحران ، ابلاغ شرح وظایف اعضای سیستم مدیریت بحران است. دراین مرحله شرح وظایف هر جایگاه ابلاغ شده و بر فراگیری آن توسط مسئوولین جایگاهها، نفرات جانشین و سایر اعضای تیم تأکید و نظارت میگردد. نمونه شرح وظایف مسئولین جایگاههای مختلف نمودارتشکیلاتی یک بیمارستان جنرال درادامه ارائه می‌گردد.

5- آشناسازی پرسنل با برنامه : دراین مرحله از طریق برگزاری کلاسهای آموزشی و سخنرانی ، پرسنل باکلیات برنامه مقابله با حوادث غیرمترقبه آشنا می‌شوند.

دراین جا لازم است به 3 نکته مهم توجه کافی مبذول شود:

الف ـ کلیه پرسنل باید دوره های آموزشی طراحی شده را طی نمایند.

ب ـ پرسنل لازم است نه تنها با شرح وظایف خود در برنامه آشنا شوند ، بلکه باید ازشرح وظایف دیگرپرسنل نیز آگاه گردند. این امر مانع رها کردن وظایف اصلی افراد ، جهت انجام دیگر وظایف میگردد.

ج ـ دوره های آموزشی باید علاوه بر مبحث مدیریت بحران ، سایر نیازهای آموزشی پرسنل همچون تریاژ ،‌ نحوه مقابله با حوادث غیرمترقبه مختلف ، پشتیبانی روانی دربحران ها ، کنترل عفونت درحوادث غیرمترقبه و غیره را نیز دربر گیرد.

6- برگزاری کارگاه های توجیهی: مرحله بعدی پیاده سازی سیستم مدیریت بحرا ن مراکز درمانی ، برگزاری کارگاههای توجیهی شرح وظایف برای اعضای هر واحد بصورت اختصاصی و در قدم بعد برای هر بخش با واحدهای زیر مجموعه همان بخش است. دراین کارگاهها با مطرح کردن یک سناریوی از قبل طراحی شده ، میزان آشنایی افراد و واحدها ، با شرح وظایف محوله سنجیده شده و اشکالات آنها دراین زمینه ، مرتفع میگردد.

7- برگزاری مانورهای عملیاتی محدود: دراین گام با مطرح کردن و پیاده سازی سناریوی ازقبل طراحی شده ، میزان آشنایی و آمادگی عملی افراد و واحدها برای اجرای شرح وظایف محوله ، بصورت اختصاصی برای هر واحد و در قدم بعد برای هربخش با واحدهای زیر مجموعه همان بخش بصورت شبیه سازی شده و عملاً مورد سنجش قرارگرفته واشکالات افراد ، واحدها وبخشها ، تعیین و مرتفع میگردد.

8- برگزاری مانورعملیاتی سراسری : مرحله اصلی پیاده سازی سیستم مدیریت بحران درمراکز درمانی ، برگزاری مانور عملیاتی سراسری باشرکت کلیه بخشها و واحدهای نمودار تشکیلاتی آن مرکز است که پس از اجرای مانور های عملیاتی محدود به مرحله اجرا درمی آید دراین مرحله که مهمترین مرحله پیاده سازی برنامه است ، علاوه براشکالات واحدها و بخشها ، نقایض موجود درعملیات هماهنگ بین بخشهای مختلف شناسایی می‌گردد. مانورهای عملیاتی سراسری لازم است حداقل 2 بار در سال برگزارگردیده و آمادگی پرسنل برای مقابله با حوادث غیرمترقبه حفظ شود.

9- بازنگری واصلاح برنامه : مرحله نهایی پیاده سازی برنامه مقابله با حوادث غیرمترقبه ، بازنگری آن با توجه به اشکالات و نقایص مشاهده شده درمانورهای محدود وسراسری و اصلاح درجهت رفع این موارد می باشد. بازنگری واصلاح برنامه لازم است پس از هر بار مانور عملیاتی سراسری صورت پذیرد.